Horlama
Horlama Nedir? Horlama Nasıl Oluşur?
Horlama erişkin populasyonun %30'unu etkileyen bir durum olup uzun yıllar alay konusu olmuştur. Ancak horlama gülerek geçiştirilecek bir durum değildir. Yüksek sesli horlama; uyku apnesi denilen oldukça ciddi bir rahatsızlığın belirtisi olabilir.
Horlama; üst solunum yollarının yumuşak damak, küçük dil (uvula) gibi titreşebilen bölümlerinde, hava akımının kısıtlanması sonucunda oluşan titreşimin çıkardığı sestir. Yumuşak damak, küçük dil ve bademcikler uyku sırasında gevşeyerek hava yolunda kısmi bir daralma meydana getirirler. Bu daralmanın şiddetine göre horlamanın şiddeti ve hastadaki belirtiler de değişir. Horlayan kişilerde aşağıdaki problemlerden bir veya birkaçı birlikte olabilir.
- Üst solunum yollarını daraltan problemler; sinüzit, alerjik nezle, polipler, burunda kemik ve kıkırdak dokudaki eğrilikler vs..
- Geniz eti ve bademciklerin büyük olması; çocuklarda horlamanın en sık sebebidir.
- Dil ve boğaz kaslarının gerginliğinin azalması; bu durum özellikle alkol veya sakinleştirici ilaç alan kişinin uykusunda kas kontrolünün azalmasıyla ortaya çıkar.
- Yumuşak damak ve küçük dilin aşırı büyümesi ve sarkması.
Horlama Ne Zaman Araştırılmalıdır?
Horlama, uyku apnesinde görülen temel yakınmadır ve tüm uyku apneli hastalarda görülür. Ancak her horlayan kişide uyku apnesi yoktur. Aşırı yorgunluk, fazla alkol veya sakinleştirici ilaç sonrası görülen basit horlama veya sadece sırtüstü yatıldığında ortaya çıkan pozisyonel horlamada durum sadece sosyal bir olay olarak görülmemeli, bu kişiler mutlaka uyku apnesi açısından değerlendirilmelidir. Tıkayıcı uyku apne sendromunda horlama ve apne nöbetleri birbirini takip eder ve gürültülü bir horlama görülür. Bu durum horlamada olduğu gibi eşler ve/veya ev halkı tarafından bildirilir. Uykuda tekrarlayan apne nöbetleri sonucu uyku ya yüzeyselleşir ya da kişi uyanır, böylece uyku yapısı bozulur, kişi sabahları baş ağrısı, sersemlik hissi ile dinlenememiş olarak uyanır. Horlaması olan kişiler uyku apnesi yönünden sorgulanmalı ve mutlaka bir Kulak Burun Boğaz Uzmanı tarafından muayene edilerek gerekli incelemeler ve araştırmalar yapılmalıdır.
Horlamanın Nedeni Nedir?
Ağız ve burun arkasındaki hava yolunda darlık olduğunda ortaya çıkan gürültü biçiminde ki sese horlama denir. Dilin arkası ve yumuşak damak ve küçük dilin olduğu kısmın genizle birleştiği bölge kendiliğinden daralabilen bir bölgedir. Bunlar birbirleri üstüne geldiğinde solunumla birlikte titreşmekte ve horlama ortaya çıkmaktadır. Horlayan biri aşağıdaki problemlerden en az birine sahiptir.
Dil ve boğaz kasları gerginliği azalmıştır. Gevşek kaslar sırt üstü yatınca dilin boğaz arkasına doğru kaymasına engel olamaz. Bu olay alkol yada ilaç alarak gevşemiş birinin uykusunda kas kontrolünün kaybolması ile ortaya çıkar. Bazı insanlarda uykunun derin fazında gevşemeye bağlı olarak yine horlama görülebilmektedir.
Boğazdaki dokuların aşırı büyük olması. Büyük bademcik ve geniz eti çocuklarda en sık rastlanan horlama nedenidir. Şişman insanlarda kalın boyun dokusu sebep olarak gösterilir. Kist ve tümörlerde nadir olarak bu yolla horlama yapabilmektedir.
Yumuşak damak ve küçük dilin aşırı sarkık ve uzun olması boğaza doğru hava yolunu daraltır. Hava yoluna sarktığı için horlamaya neden olur.
Burun tıkanıklığı olan kişi havayı almak için genizde aşırı vakum yaratır. Bu vakum boğazda kollabe olabilen dokuları hava yoluna doğru çeker. Böylelikle burun açık iken horlamayan kişide horlama görülmeye başlar. Bu durum neden bazı insanların sadece alerjik dönemlerde veya grip, sinüzit olduğu zamanlarda horladığını izah etmektedir. Burun deformasyonları bu tip burun tıkanıklığı nedenleri olarak bilinir. Deviasyon burun orta bölmesinin yan taraflara taşması olarak tanımlanır. Burun içi deformasyonları içinde en sık rastlanılanıdır.
Horlama Ciddi Bir Sorun mudur?
Sosyal olarak evet! Bu aile yaşamında ciddi bir şekilde tehdit eder. Horlayan kişi alay konusu olur. Ailenin diğer bireyleri için uykusuz gecelerin sorumlusu tutulur. Horlayan kişi tatil ve iş gezilerinde istenilmeyen oda arkadaşı olur.
Tıbbi olara evet! Kişinin kendine verdiği zarar daha büyüktür. Dinlenilmeden geçirilen geceler vardır. Aşırı horlayan kişilerde yüksek tansiyon horlamayan kişilere göre daha sık görülür. Horlamanın en ağır formu "tıkayıcı tipte horlama hastalığıdır."
"Uyku apnesi" diye bilinen bu hastalıkta şiddetli horlama nefessiz kalınan bir dönemle kesilmektedir. Bu sırada solunum tam durmuştur. 10 saniyenin üzerindeki nefessiz kalma nöbetlerinin bir saat içinde 7 den fazla görülmesi yaşamı ciddi şekilde tehdit eder. Bu durumda doktorunuzun size bir uyku merkezinde inceleme yapılmasını önerecektir. Apneli (nefesin kesilmesi) hastalarda saatte 30-300 defa tıkanmalara rastlanılmaktadır. Böylelikle uykuda kan oksijen düzeyi aşırı oranda düşer. Oksijenin düştüğü bu dönemde kalp kanı daha çok pompalamak zorundadır. Bir süre sonra kalp ritmi bozulurken, yıllar içinde yüksek tansiyon ve kalp büyümesi yerleşir. Tıkayıcı tipte horlama hastalığı olan kişiler uykularının çok az bir kısmında derin uyku fazına geçebilmektedirler. Derin faz gerçek dinlenme için tek yoldur. Dinlenmeden geçirilen gecenin gündüzü uykulu, yorgun ve verimsiz geçecektir. Araba kullanırken yada iş başında uyuklamalar görülecektir.
Horlama Tedavi Edilebilir mi?
Horlama hastaları öncelikle beraberinde uyku apne sendromu varlığı açısından dikkatlice araştırılmalı ve gerekiyorsa hasta uyku testinden geçirilmelidir. Hastada uyku apne sendromu saptanmaz ise horlama genellikle KBB uzmanları tarafından uygulanan bazı cerrahi girişimler, radyofrekans gibi yöntemler ve diş hekimleri tarafından uygulanan ağız içi aparatlar ile tedavi edilebilirler.
Horlamanın bir çok tipi tedavi edilebilir. Erişkin horlayan kişiler için aşağıda sıralanan önerilere uyulmalıdır.
- İyi bir adele tonusu kazanmak için sportif bir yaşam biçimi seçilmeli.
- Horlayan kişiler uyku ilaçları, sakinleştirici ve antihistaminik denilen alerji ilaçlarını uykudan önce almamalı.
- Uykudan 4 saat önce alkol almaktan sakınmalı.
- Uykudan 3 saat önce ağır yemekten sakınmalı.
- Aşırı yorgunluktan sakınmalı.
- Uykuda sırt üstü yatmak yerine yana yatmak tercih edilmeli. Eski bir öneri olarak pijama sırtına tenis topu dikmek hala faydalı bir metot dur. Böylelikle sırt üstü uyumaya engel olunur.
- Yatağınızın baş tarafı daha yukarıda olacak şekilde tüm yatağınız yaklaşık olarak 10 cm bir tarafa doğru çeviriniz. Bu amaçla yatağınız bir tarafı altına bir tuğla yerleştirmek amacınıza uygun olacaktır.
- Evde horlamayan kişilerin sizden önce uykuya geçmeleri için onlara süre tanıyın.
Her pozisyonda horlayan kişiler "ağır horlayan" olarak isimlendirilir. Bu kişilerin yukarıdaki önerilerden daha fazla yardıma ihtiyaçları vardır.
Horlama kişi ve ailesi için zararlı hale geldiğinde uzman doktorunuz ile görüşmeniz uygun olacaktır. Bu özellikle uyku sırasında nefes alamama problemi olduğunda (Yüksek sesli horlama nefessiz kalma dönemi ile kesilmektedir.) Doktorunuza baş vurmanız daha da önem kazanmaktadır. Horlama hastasının burun, ağız, boğaz ve boynunun detaylı muayenesi yapılmalıdır. Horlamanın boyutu ve horlayan kişinin sağlığını belirlemek açısından uyku laboratuarı çalışmaları değerlidir.
Tedavi şüphesiz tanıya dayanır. Bu alerji veya enfeksiyon tedavisi gibi basit yada bademcik geniz eti veya burun bozukluklarının cerrahi gerektirir biçimdedir. Horlama hareketli dokuların sabitleştirilmesi ve hava yolunun daha genişletilmesini sağlayan horlama ameliyatlarından başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Buna uvulopalatofarengoplasti ameliyatı (UPPP) adı verilmektedir. Hasta için bademcik ameliyatından çok farklı his vermez. Lazerin kullanıldığı Lazer-assisted uvulopalatoplasti (LAUP) lokal anestezi ile yapılabilen bir başka ameliyattır. Cerrahinin çok riskli veya hasta tarafından istenilmediği durumlarda boğaza basınçlı hava veren maske takarak (CPAP) uyuyabilir. Kronik olarak horlayan her çocuk KBB uzmanı tarafından detaylı olarak muayene edilmelidir. Bademcik ve geniz eti ameliyatının gerekli olduğu durumlarda cerrahi müdahale çocuk sağlığına ve gelişimine çok önemli yararlar sağlayacaktır.
Etiketler
rüya rüyalar rüya tabirleri rüyalar hakkında rüya yorumları rüya sözlüğü rüyalar alemi rüya rüyalar rüya tabirleri rüyalar hakkında rüya yorumları rüya sözlüğü rüyalar alemi uyku uyku hakkında uyku düzeni rahat uyku uyku miktarı uyku bozuklukları uyku hastalıkları uyku rahatsızlıkları uyku sağlığı uyku problemleri horlama uyku apnesi uyku sorunları parasomniler horlama nedir horlama nasıl oluşur horlamanın nedeni nedir horlama hakkında horlama hastalığı horlama tedavi edilebilirmi uyku apnesi hakkında uyku apnesi tedavisi

