Rüya Tabirleri

• Ana Sayfa
• Üye ol
• Rüya gönder
• Rüya Tabirleri
• Şifalı Bitkiler
• İsim Sözlüğü
• Rüya Sözlüğü
• Benim Rüyam
• Renk Analizi
• Karakter Analizi
• Burç Uyumu
• Burç Özellikleri
• Rüya Hakkında
• Uyku Hakkında

Diğer Uyku Bozuklukları

Uykuda bedensel davranışlar sakindir. Vücut pozisyonunda birkaç değişiklik dışında hareket olmaz. Bazı insanlar uykularında yürüyebilir veya rüya gördükleri zaman kompleks hareket yapabilirler. 
 
Genelde uykudaki bu farklı hareketler çocukluk döneminde olur ve geçicidir. Parasomnilerin (uykuda görülebilen davranışlar) çoğu stres(biyolojik veya psikolojik) ve yetersiz uyku ile başlar veya artar. 
 
Birçok basit parasomniler iyi uyku hijyeni, stresin azaltılması, alkol, çay ve kafein tüketiminin azaltılması ile düzeltilebilir. 
 
Günümüzde yirmiden fazla parasomni çeşidi bildirilmiştir. Bunlar uykuda gördükleri evrelere göre 4 grup altında toplanmaktadır. 
 
1- Derin uyku veya yavaş dalgalı uykuda ortaya çıkanlar 
 
2- Hızlı göz hareketi (REM) döneminde ortaya çıkanlar 
 
3- Uyku-uyanıklılık geçiş dönemi bozuklukları 
 
4- Diğer parasomniler  

1- Derin Uyku Parasomnileri (Uykuda Yürüme ve Uyku Terörü vs.)

Derin uyku çoğunlukla gecenin ilk 3 saatinde görülür. İnsanlar derin uyku döneminde uyandıklarında veya bu tip bir parasomniden uyandırıldıklarında genellikle kafaları karışık olur ve adaptasyon güçlüğü çekerler. Kalp hızları ve nefes almaları artar. Genellikle yaptıkları hareketleri hatırlamazlar. Tipik bir süreç ortalama 6 dakika sürer fakat bu süre birkaç saniye ile yarım saat arasında değişebilir. Genç erişkinlerde yavaş dalgalı uykuda daha çok olur (uykuda yürüme ve uyku terörü). Uykuda yürüme ve gece terörü tipik olarak 4 ila 12 yaş arasında görülür. 
 
Çoğunlukla aile öyküsü bulunur ve uykuda bu problemler uyku eksikliği, düzensiz uyku, ateş ve bazı ilaçların kullanımları (kalp ilaçları ve sakinleştiriciler) ile ilişkili olabilir. 
 
Uykuda Yürüme : Uykuda görülen görüntüler ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Nadiren kazalar olabilir. Gecede sıklıkla bir kez olur. Birden fazla nadir olarak görülür. Burada önemli olan, uyurgezerlerin güvenli bir ortamda uyumalarıdır. 
 
Gece Terörü : Genellikle korkunç bir çığlık ile başlar, kalp hızı ve nefes alıp vermeler artar. Ani terleme ve genel bir korku hali vardır. Birkaç dakika sürer. Hasta yaşadığı olayın detaylarını hatırlar. 
 
Uyku Sarhoşluğu (Konfüzyonel Aurosal) : Uykuda yürüme veya olmaksızın kısa uyanıklık döneminde veya sonrasında olur. Davranışlar genelde uygunsuzdur. Bulanık düşünceler, yanlış anlamalar ve mantıksız hareketler olabilir. 5 yaşında küçük çocuklarda daha sık olabilir. Genellikle birkaç dakika sürmesine rağmen kişi hatırlamaz. 
 
Uykuda yürüme ve gece terörü özellikleri; 
- Gecenin ilk 1/3’de olur
- Kişileri uykudan uyandırmak zordur
- Olayın detaylarını nadiren hatırlar
- Çocuklarda daha sık görülür. (Genellikle 10 yaşında başlar)
- Uyku deprivasyonu gibi yavaş dalga uykusunda artışa neden olan durumlar olayların sıklığını artırabilir.
- Bir kişide parasomnilerin birden fazla formu olabilir.
- Stres, sinirlilik veya düzensiz uyku düzenine yanıt olarak oluşabilir.   

2- Hızlı Göz Hareketleri İle Birlikte Parasomniler (Kabus vs.)

Uykuda Sinirlilik Atakları ve Kabuslar : Kabuslardan farklı olarak, korkutucu rüyalar canlı hatırlamakla birlikte olabilir. Kabuslarda sıklıkla, reaktif hareketler kişiyi korku hissi veya kızgınlık ile uyanmasına neden olur. Kabus sonrası çocukların desteğe ve kendisini rahat hissedebileceği ortama ihtiyaç duyarlar. Korku filmleri gibi çevresel faktörlerde kabusları başlatabilir. Kabuslar tipik olarak gençlik döneminin ileri dönemlerinde ve stres, depresyon, üzücü olaylar, güvensizlik, kızgınlık ve suçluluk duygusu ile birlikte artmaya eğilimlidirler. Ateş, REM uykusunu baskılayan ilaçlar (anfetemin, birçok anti depresanlar, benzodiazepinler) ve alkol bırakılması gibi diğer faktörlerde neden olabilir. 
 
Uyku Paralizi (Karabasan) : Uykudan uyandıktan sonra kısa bir dönem hareket edememe ve konuşamama dönemidir. İşitsel veya görüntüsel halüsünasyonlar (olmayan şeyleri duyma görme) ile birlikte olabilir. 
 
REM Dönemi Uyku Davranış Bozuklukları : Yeni tanımlanan bir hastalık olup (1981) rüyasında gördükleri olayları canlandırmaya çalışır. Hareketler patlayıcı tarzda olup yumruk, tekme atma, ani sıçrama ve yataktan fırlama şeklindedir. Tedavi genellikle kişi kendine veya yatağı paylaştığı kişiye zarar verdiği zaman düşünülür. Sesli olaylar genellikle 2 ile 10 dakika arası sürer ve tipik olarak haftada üst üste birkaç gece bir kez olur. Fakat gecede, 4 kez kadar sıkta olabilir. Bildirilmiş vakalarda genellikle yaşlı erkeklerde (60-70 yaş) daha sık olduğu görülmüştür. Tedavide genellikle klonezapan kullanılmalıdır. Herhangi bir kazaya neden olmamak için ortamın güvenli olmasına dikkat edilmelidir.    

3. Uyku-Uyanıklık Geçiş Bozuklukları

Bu davranışlar uykuya dalma veya uykudan uyanıklığa geçiş döneminde olur. Sağlıklı kişilerde de olabileceği gibi eğer çok sık veya şiddetli oluyorsa, sinirlilik, huzursuzluk, ağrı ve utanmaya neden olabilir 
 
Uyku başladığında, vücutta ani atma hareketleri kısa süreli, sıklıkla bir ekleme sınırlıdır. Fakat bazen kolları ve başı etkileyebilir. Bazen de ışık çakması, düşme hissi gibi semptomlarla birlikte olabilir. 
 
Ritmik Hareket Bozuklukları : Kafa sallama veya tüm vücudu etkileyebilir. (Vücut sallama gibi) Tipik olarak uykunun başlangıcında ve hafif uykuda görülür. Ritmik hareketler her 2 saniyede bir tekrarlayan uzun hareketler grubudur. Beraberinde hasta şarkı söyleyebilir veya farklı sesler çıkarabilir. Çocuklarda özellikle de bebeklerde daha sık olmakla birlikte, erişkinlik döneminde de devam edebilir. Genellikle tedaviye gerek yoktur. Yatak çevresini koruyucu şeylerle kaplamak gereklidir. 
 
Uykuda Yürüme : Hastaların ne söylediklerini veya nereye gittiklerini bilmeden olur. Genellikle kısa süreli, sık olmayan ve duygusal stres olmaksızın olur. Kendiliğinden veya konuşma sonrası olabilir. 
 
Gece Olan Bacak Krampları : Ağrılı bacak kasılmaları, genellikle baldırda olur nadiren de ayakta olabilir. Birkaç saniye sürebilir ve kendiliğinden geçer. Sağlıklı kişilerin %16’sına kadar yüksek oranlarda görülebilir. Genellikle ağır egzersiz sonrası yaşlılarda ve hanımlarda sık görülür. Masaj, sıcak veya soğuk uygulama veya hareketle rahatlayabilir.   

4- Parasomniler

Parasomniler uyku sırasında ortaya ani olarak ortaya çıkan beklenmedik olaylardır. Merkez sinir sisteminin olgunlaşmasındaki bir aksamayı düşündürdüğü söylenmişse de psikolojik etkenler de parasomni oluşumunda önemli rol oynar. Çocuklarda erişkinlerden daha sık olarak görülür. Ailesel özellik gösterebilirler. Genellikle hafif uyku ve uyanıklıktan uykuya geçiş esnasında görülür. 
 
Yatağı Islatma (Enürezis) : Okul çağı çocuklarında sıklıkla görülür.6 yaşında %5-10, 10 yaşında %4-5, 12 yaşta da %3 oranında görülür. Primer Enürez ise çocuklarda 5 yaşında oluşması gereken “idrar tutmanın” gelişememesidir. Sekonder Enürez ise idrar tutmayı öğrendikten en az 6 ay sonra, çocukların kontrolü kaybedip idrar kaçırmaya başlamasıdır. 

Nedenleri : Küçük mesane, idrar çıkışının artması, uyku apne, stres gibi diğer medikal hastalıklar olabilir. 

Yatağı ıslatma genellikle gecenin ilk 1/3’de olur. Tedavi seçenekleri çocuğun yaşına göre değişir. Düzensiz uyku ve yetersiz uyumanın düzeltilmesi yatak ıslatmayı azaltabilir. Akşamları sıvı gıdaların alınmasının kısıtlanması, mesane egzersizleri, teşvik edici yöntemler örneğin kum gece tablaları veya idrar kaçırmaya başladığında çalan alarm sistemi gibi. Aynı zamanda aile desteği ve çocuğu utandırıcı hareketlerden kaçınmada çok önemlidir. Bazı durumlarda ilaç tedaviside gerekebilir. Özellikle sosyal stres altında olan çocuklar ve erişkinler için desmopresin (intranazal veya oral alım) kullanılmaktadır. 
 
Diş Gıcırdatma (Bruksizm) : Genellikle yatak partnerinizi rahatsız eder. Dişlerde yıpranmaya ve çene ağrılarına neden olur. Stresin azaltılması ve lastik ağız koruyucuları diş hasarını engeller. 
 
Ani Bebek Ölüm Sendromu (Infant) : Bebeklerde beklenmeyen ölümlere baktığımızda postmortem araştırmalarda, ölüm nedenini açıklayacak yeterli neden bulunamamıştır. Nadiren yaşamın ilk haftasında 10-12 haftalık bebeklerde oran artmaktadır. %90’nı ilk 6 ayın içinde görülmektedir. Uyku pozisyonu önemlidir. 1992 yılından sonra bebeklerin sırtüstü veya yan yatırılmaları doktorlar tarafından tavsiye edilmeye başladıktan sonra bu oran azalmıştır. En az risk sırtüstü yattıklarında görülür.

Periyodik Kol-Bacak Hareketleri : Peryodik kol-bacak hareketleri uykuda bacaklarda ortaya çıkan istemsiz hareketlerdir. Bu rahatsızlığı olan kişiler durumlarının farkında olmayabilirler ve bu hareketlerden sonra uyanırlarsa tekrar uykuya dalmakta ya da uykuyu sürdürmekte güçlük çekerler. Kadınlarda ve erkeklerde eşit oranda görülür. 65 yaşın üstündeki insanlarda daha sık görülür. Ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Gece uykuda ortaya çıkan bu hareketler nedeniyle kişi belirgin uykusuzluk yaşar ve ertesi gün uyuklamalar görülür. Bu nedenle kişide huzursuzluk ya da gerginlik görülebilir. Yatakta birlikte yatılan eş hastadan daha fazla muzdarip olur. Bu hareketler genellikle bacaklarda ortaya çıkar. Ayak baş parmağı, ayak bileği, dizler hatta kalçada olabilir. Birkaç dakikayla birkaç saat arasında değişen aralıklarla tekrarlar. Süresi yarım dakika ile 5 saniye süren hareketler şeklindedir. Hastaların bir kısmında huzursuz bacak belirtileri de birlikte görülebilir. Genellikle uykunun ilk siklüsünde ve REM uykusundan önce ortaya çıkar.

Kesin bir nedeni bilinmemektedir. Bununla birlikte, huzursuz bacak sendromuyla birlikte olması demir eksikliği, üremi, böbrek hastalıkları, nöropatiler ve şeker hastalığıyla ilişkili olabileceğini ve ailesel bir özellik gösterebileceğini düşündürtmektedir. Uyku apne sendromuyla da ilişkili olabilir.

Tanı uyku laboratuarında uyku çalışması ile konulur. Tedavisi konunun uzmanı tarafından yürütülmelidir.

Aşırı Uyku (Hipersomni) : Hipersomni, anlam olarak aşırı uyku ve uygun olmayan ortam ve zamanlarda uyku ihtiyacının ön planda olması demektir. Bir çok uyku hastalığı bu belirtiye yol açmaktadır.

Narkolepsi-Katapleksi Sendromu : Gün içinde ortalama 2-3 saat aralıklarla önlenemez uyku ataklarının ortaya çıktığı, bu ataklar dışında da kişinin kendini uykulu ya da yorgun hissedebildiği, hatta uyanıklık içine mikro uyku dediğimiz saniyelik uyku dönemlerinin karışabildiği, daha çok ergenlik ve genç erişkinlik çağlarında başlayan bir hastalıktır. Uykululuğun yanında, kasların aniden gevşemesine bağlı olarak kişinin olduğu yere yığılmasına ve bir süre hareketsiz kalmasına yol açabilen katapleksi de önemli belirtilerden biridir. Katapleksinin daha hafif şekillerinde sadece boyun veya çene kaslarında tonus kaybı (gevşeme) olur. Bu durumda hastanın sadece başı öne veya arkaya doğru düşer ya da çenesi sarkar. Katapleksi genellikle ani duygusal değişikliklerle (üzüntü, korku, kahkaha, ağlama gibi) tetiklenir. Başka bir belirti uyku paralizisi (uyku felci) olup, uykuya dalarken ya da uyanırken kol-bacaklarda ve gövdede tek taraflı veya yaygın, kısa süreli, ani kuvvet kaybıyla karakterizedir. Yine uykuya dalarken veya uyanırken ortaya çıkan, genellikle görsel tipte sanrılar (halusinasyonlar) da hastalığın belirtilerindendir.